Pieles arquitecturizadas: apuntes respecto de la denominada arquitectura alemana de Valdivia, Chile (1845-1960)
Guardat en:
| Publicat a: | Antípoda : Revista de Antropología y Arqueología no. 60 (2025), p. 181-216 |
|---|---|
| Autor principal: | |
| Publicat: |
Universidad de Los Andes, UNIANDES Journals (Revistas UNIANDES)
|
| Matèries: | |
| Accés en línia: | Citation/Abstract Full Text Full Text - PDF |
| Etiquetes: |
Sense etiquetes, Sigues el primer a etiquetar aquest registre!
|
| Resum: | Debido a la promulgación de la Ley de Colonización de 1843, en el sur de Chile se produjo un sistemático proceso migratorio, que incidió activamente en el panorama sociocultural de ese territorio, así como en las arquitecturas devengadas. Si bien existen estudios centrados en esas evidencias físicas, el análisis de los asuntos arquitecturales bajo este periodo ha sostenido una argumentación orientada a erigirlas como testimonio material del legado de familias migrantes, especialmente alemanas, quienes habrían estrenado el progreso y la prosperidad mercantil en la zona, y con ello la instalación de un discurso de adscripción: la arquitectura alemana de Valdivia. Junto a esto, la ciudad de Valdivia es el escenario mayor de las noticias de una agencia moderna en torno a los territorios de colonización en las costas occidentales septentrionales de América. El propósito de este artículo es exponer los mecanismos empleados en el proceso histórico que acompaña a estos inmuebles, develando una dimensión discursiva inherente en la arquitectura, con una hipótesis centrada en la sospecha de acciones de encubrimiento y persuasión. La metodología empleada es de tipo exploratoria, reúne antecedentes históricos y los combina con evidencias y observaciones desarrolladas en trabajo de campo, asediando la dimensión material y simbólica del fenómeno arquitectural desde la perspectiva del materialismo histórico. Para ello, nos concentraremos en los inmuebles ubicados en la Zona Típica de la calle General Pedro Lagos de Valdivia, por ser un sector altamente representativo en cuanto a su reconocimiento social, así como de la asignación de valoración de los inmuebles situados ahí como exponentes de la adscripción anunciada. El trabajo finaliza con la exposición de los hallazgos y las conclusiones obtenidas de la revisión a un conjunto de inmuebles y su condición simbólica, e invita a mirar de nuevo las arquitecturas de los territorios del sur de Chile bajo influjo migratorio. Following the enactment of the 1843 Colonization Law, southern Chile underwent a systematic migratory process that significantly shaped the region’s sociocultural landscape and its resulting architectures. While various studies have examined these physical traces, analyses of architecture during this period have largely framed them as material evidence of the legacy of migrant families, particularly Germans, who are credited with introducing progress and commercial prosperity to the area, thus constructing a narrative of affiliation: the German architecture of Valdivia. At the same time, the city of Valdivia serves as a key stage in accounts of modern agency in the colonized territories along the northern west coast of the Americas. This article examines the mechanisms at work in the historical processes surrounding these buildings, revealing an intrinsic discursive dimension within architecture. It advances a hypothesis that centers on the possibility of acts of concealment and persuasion. The exploratory methodology combines historical research with evidence and observations collected through fieldwork, addressing both the material and symbolic dimensions of the architectural phenomenon from a historical materialist perspective. The analysis focuses on buildings located in Valdivia’s General Pedro Lagos Street heritage zone, an area recognized for its high social visibility and for the attribution of value to its buildings as representatives of the aforementioned architectural affiliation. The article concludes by presenting the findings and conclusions derived from the review of these buildings and their symbolic condition, inviting a reconsideration of the architectures in Chile’s southern territories under migratory influence. Devido à promulgação da Lei de Colonização de 1843, ocorreu no sul do Chile um processo migratório sistemático, que influenciou ativamente o panorama sociocultural daquele território, bem como as edificações daí decorrentes. Embora existam estudos centrados nessas evidências físicas, a análise das questões arquitetônicas desse período tem sustentado uma argumentação orientada a consolidá-las como testemunho material do legado das famílias migrantes, especialmente alemãs, que teriam inaugurado o progresso e a prosperidade comercial na região e, com isso, a instalação de um discurso de filiação: a arquitetura alemã de Valdivia. Além disso, a cidade de Valdivia é o principal cenário de uma ação moderna nos territórios de colonização da costa noroeste da América. O objetivo deste artigo é expor os mecanismos empregados no processo histórico que acompanha esses imóveis, revelando uma dimensão discursiva inerente à arquitetura, com uma hipótese centrada na suspeita de ações de ocultamento e persuasão. A metodologia empregada é do tipo exploratória, reúne antecedentes históricos e os combina com evidências e observações realizadas em trabalho de campo, abordando a dimensão material e simbólica do fenômeno arquitetônico a partir da perspectiva do materialismo histórico. Para isso, concentramo-nos nos imóveis localizados na Zona Típica da rua General Pedro Lagos de Valdivia, por ser um setor altamente representativo em termos de reconhecimento social, assim como pela atribuição de valor aos imóveis ali situados como expoentes da filiação anunciada. O trabalho termina com a exposição das descobertas e conclusões obtidas a partir da revisão de um conjunto de imóveis e de sua condição simbólica, e convida a olhar novamente para as arquiteturas dos territórios do sul do Chile sob influência migratória. |
|---|---|
| ISSN: | 1900-5407 2011-4273 |
| DOI: | 10.7440/antipoda60.2025.08 |
| Font: | Social Science Database |